Thừa và thiếu trong xử lý ô nhiễm môi trường?

Bộ Tài nguyên và Môi trường đang dự thảo và trình Chính phủ về việc đề nghị tăng mức xử phạt từ 500 triệu đồng lên mức 2 tỷ đồng/hành vi vi phạm môi trường. Không dừng lại đó, với những doanh nghiệp thuộc diện gây ô nhiễm sẽ có thể đối mặt với hình thức phạt bổ sung buộc ngưng hoạt động. Điều đáng nói là việc sửa đổi luật chưa đề cập sâu vào thực trạng hiện có quá nhiều cơ quan chức năng cùng quản lý lĩnh vực này. Họ đều có chức năng kiểm tra, đề xuất và xử phạt môi trường. Thực trạng này đã và đang gây nhiều bức xúc trong dư luận thời gian qua.

Thống kê sơ bộ cho thấy hiện có đến khoảng gần 10 đơn vị có chức năng thanh kiểm tra, đề xuất và xử phạt vi phạm môi trường. Về phía cấp trung ương có thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Công an. Về phía cấp tỉnh, thành phố thì dày đặc. Cụ thể, thanh tra Sở Tài nguyên và môi trường, Phòng phòng chống tội phạm trong lĩnh vực môi trường thuộc công an tỉnh, thành; phòng tài nguyên và môi trường quận huyện; công an quận huyện. Đặc biệt hơn, thanh tra Ban quản lý khu chế xuất, khu công nghiệp cũng có chức năng thanh kiểm tra vệ môi trường. Việc tồn tại cùng lúc quá nhiều đơn vị hành chính cùng có chức năng quản lý lĩnh vực môi trường khó tránh khỏi tình trạng chồng chéo trong đề xuất và xử phạt. Và trên thực tế đã và đang xảy ra thực trạng này. Một doanh nghiệp vừa mới bị Bộ công an xử lý hành vi vi phạm khí thải và đang trong thời hạn được cho phép khắc phục thì tiếp tục bị UBND TP xử phạt cùng hành vi này.

Chưa hết, những đơn vị có chức năng thanh kiểm tra và xử phạt môi trường lại tập trung xử lý doanh nghiệp gây ô nhiễm. Trong khi đó, một hành vi đã và đang gây ra nhiều hệ lụy cho chất lượng môi trường là hành vi xả rác bừa bãi do người dân thực hiện lại không có cơ quan chức năng nào đứng ra xử phạt. Không chỉ vậy, với cơ quan có chức năng đề xuất văn bản pháp luật là Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chưa quan tâm đến vấn đề này.

Tại hội thảo gần đây do Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM tổ chức, nhiều đại biểu đã chỉ rõ, chính hành vi xả rác thải bừa bãi của người dân cũng là một trong số nguyên nhân đã và đang gây nên những thực trạng ô nhiễm môi trường rất đáng báo động. Toàn bộ hệ thống kênh rạch gần như tắt nghẽn dòng chảy, hôi thối khủng khiếp vì rác. Thói quen xả rác tùy tiện của người dân ở mức báo động bất chấp các cơ quan chức năng đã nỗ lực vận động, tuyên truyền. Kinh nghiệm từ chuyên gia môi trường Singapore khẳng định, chỉ có hình thức xử phạt hành vi xả rác không đúng quy định kết hợp với tuyên truyền, vận động mới tạo được hiệu quả tích cực.

Thế nhưng, đáng tiếc là đơn vị hành chính nào sẽ thực hiện điều này và hình thức thực hiện ra sao thì cho đến nay vẫn chưa thấy đề cập đến. Nhiều doanh nghiệp cũng như chuyên gia cho rằng, mức xử phạt môi trường hiện đã cao và nếu mức phạt tiếp tục đề xuất tăng nhưng thiếu cơ chế kiểm soát trong quá trình triển khai thực hiện sẽ dễ phát sinh tiêu cực, gây nhũng nhiễu cho doanh nghiệp. Trên thực tế, việc có quá nhiều cơ quan chức năng cùng tham gia quản lý trong lĩnh vực môi trường nhưng chỉ tập trung vào đối tượng doanh nghiệp đã và đang phát sinh nhiều bất cập. Do đó, cần có sự thống nhất trong quản lý là điều cấp thiết trước khi có những bước đi tiếp theo.

Posted in: men-vi-sinh,moi-truong